1 Temmuz 2026'dan itibaren Birleşik Krallık hükümeti, çelik ithalatına yönelik korunma önlemini daha sıkı bir tarife-kota sistemiyle değiştiriyor. Gümrük vergisinden muaf ithalat miktarları, 20 çelik ürün kategorisinin tamamında %51 oranında düşürülecek. Bu azaltılmış eşiklerin üzerindeki her türlü çelik ithalatı, önceki önlem kapsamında uygulanan %25'e kıyasla %50 gümrük vergisine tabi olacak. 14 Mart 2026'dan önce sözleşmesi yapılmış mallar için geçiş dönemi kolaylıkları mevcuttur.
Sınır ötesi çelik tedarik zincirlerine bağımlı işletmeler için bu durum, ön hazırlık olmaksızın toplam ithalat maliyetlerini, gümrüklemeyi ve satın alma kararlarını doğrudan etkileyecek ticari bir zorluktur. Bu yazı, yeni önlemin uygulamada ne anlama geldiğini, en çok zorlayacak alanların neler olduğunu ve süreci proaktif olarak yönetebilmek için neler yapabileceğinizi açıklamaktadır.
Değişenler ve değişimin nedeni
19 Mart 2026'da Birleşik Krallık hükümeti yeni bir çelik ticareti önlemi duyurdu. Bu önlem, 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girerek 30 Haziran 2026'da sona eren önceki çelik ithalat korunma rejiminin yerini aldı.
Bu politika, küresel çelik kapasite fazlasına verilen doğrudan bir yanıttır. Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Teşkilatına (OECD, 2025) göre, küresel çelik kapasitesi ile talep arasındaki farkın 2027 yılına kadar 721 milyon metrik tona ulaşması beklenmektedir; bu da tüm OECD üyesi ülkelerin mevcut toplam üretim kapasitesinin %13 üzerinde bir seviyeye karşılık gelmektedir. Bu tabloya karşılık, Birleşik Krallık ham çelik üretimi son on yılda %50'den fazla azalmış, 2015'te 10,9 milyon metrik tondan 2024'te dört milyon metrik tona gerilemiştir (World Steel in Figures, 2025).
Birleşik Krallık hükümeti, yeni önlemi savunma, enerji ve ulaşım altyapısı dâhil olmak üzere çeşitli sektörlerde Birleşik Krallık'ın çelik üretim kapasitesini korumayı amaçlayan daha geniş Birleşik Krallık Çelik Stratejisinin temel bir bileşeni olarak konumlandırmıştır.
Bir bakışta temel değişiklikler
- Önceki çelik ithalat korunma önlemiyle karşılaştırıldığında kotalar %51 oranında düşürüldü
- Kota dışı gümrük vergisi %25'ten %50'ye çıkarıldı
- 20 çelik ürün kategorisi kapsam dâhilindedir ve Birleşik Krallık'ta üretilebilen ürünleri içermektedir
- Çeyreklik tarife-kota sistemi; ilk gelen alır esasına göre işlemekte ve Birleşik Krallık vergi ve gümrük kurumu HMRC (HM Revenue & Customs) tarafından yönetilmektedir
- Kota dönemleri: 1. Çeyrek (1 Temmuz - 30 Eylül), 2. Çeyrek (1 Ekim - 31 Aralık), 3. Çeyrek (1 Ocak - 31 Mart), 4. Çeyrek (1 Nisan - 30 Haziran)
- Kullanılmayan kotalar bir sonraki çeyreğe devredilir, ancak bir sonraki kota yılına devredilmez
- Ukrayna bu önlem kapsamı dışındadır; Birleşik Krallık-Ukrayna Siyasi, Serbest Ticaret ve Stratejik Ortaklık Anlaşması kapsamındaki mevcut tercihli gümrük düzenlemeleri geçerliliğini korumaktadır
Çelik ürünleriniz 20 tanımlı kategori kapsamına girmiyorsa herhangi bir kota uygulanmaz ve ilave gümrük vergisi alınmaz. İlk adımınız, mal kodlarınızın kapsam dâhilinde olup olmadığını kontrol etmek olmalıdır.
İthalatçılar için uygulamadaki anlamı
Ticari etkisi açıktır: Daha düşük kotalar, gümrük vergisinden muaf miktarın daha hızlı kullanılacağı anlamına gelir. Bir kota tükendiğinde, bu eşiğin üzerindeki her bir ton malın değeri üzerinden %50 gümrük vergisi uygulanır. Yüksek miktarda ihracat yapanlar için bu durum ciddi bir maliyet riski yaratır. Çeyrek dönem sınırlarına yakın tarihlerde zaman açısından kritik sevkiyatları olan işletmeler için ise sevkiyatların kotanın tükendiği bir döneme denk gelmesi riski eklenir. İmalat, i̇nşaat ve altyapı dâhil olmak üzere alt üretici ve kullanıcı sektörler de, artan maliyetlerin tedarik zincirlerine yansıtılmasıyla dolaylı olarak etkilenecektir.
Önceki rejimde işe yarayan tedarik stratejileri artık aynı ticari sonuçları vermeyebilir. Mevcut sözleşmelerdeki fiyatlandırma mekanizmaları, yeni vergi seviyelerini yansıtmayabilir. Henüz yapmadıysanız her iki alanı da şimdiden gözden geçirmeniz faydalı olacaktır.
Planlama yapmanız gereken temel alanlar
Kotalar ne kadar hızlı tükenebilir?
Erişim "ilk gelen alır" esasına dayandığı için her çeyrekte kota kullanılabilirliği garanti edilmez. Özellikle kalanlar kategorilerdeki hacimler olmak üzere, bireysel kotaları daha küçük olan ülkelerden çeyrek başında gelen sevkiyatlar, kotalarını beklenenden daha hızlı şekilde tüketebilir. Çeyrek dönemlik kullanım oranlarının düzenli olarak izlenmesi, etkin ithalat planlaması için kritik öneme sahip olacaktır.
Beyannamelerinizi dikkatli bir şekilde zamanlamanız, kotanın içinde mi yoksa dışında mı kalacağınız üzerinde önemli bir fark yaratabilir.
Geçici depolama ve gümrükleme süreçleri
Kota aralıklarının daha dar olması nedeniyle, gümrük beyannamelerinin zamanı ticari açıdan önem kazanır. Gümrük antreposunda depolama veya geçici depolama tesislerini stratejik şekilde kullanmak, gümrük girişlerinizi mevcut kotalarla uyumlu hâle getirebilmeniz için size daha fazla esneklik sağlayabilir.
Gümrükleme uzmanlarımız, varış öncesi planlamadan gümrük beyanı zamanlamasına ve depolama koordinasyonuna kadar bu süreci yönetmenize destek olabilir.
Gümrük beyannamelerinin gerçek zamanlı görünürlüğü
Yeni rejim kapsamında, mevcut kotalara göre konumunuzu gerçek zamanlı olarak bilmek kritik önem taşır. Gümrük beyanı işlemlerindeki gecikmeler veya görünürlükteki eksiklikler, farkında olmadan kota dışı ithalat yapmanıza ve beklenmedik şekilde %50 vergi uygulamasına yol açabilir.
Gümrük beyannamelerinin gerçek zamanlı görünürlüğünü sağlayarak konumunuzu doğru şekilde takip edebilmenizi ve kota seviyeleri sıkıştığında hızlı hareket edebilmenizi mümkün kılıyoruz.
Yüksek hacimli veya zamana duyarlı ithalatlar için senaryo planlaması
Büyük çelik hacimlerine sahip veya çeyrek dönem sınırlarını aşan sözleşmeleri bulunan işletmeler için senaryo planlaması faydalıdır. Bu planlama, kotanın gümrükleme tamamlanmadan önce tükenmesi halinde toplam ithalat maliyetleri üzerindeki etkinin modellenmesini ve hangi ürün kategorilerinin ilave vergiler açısından en yüksek riske sahip olduğunun belirlenmesini içerir.
Birden fazla çeyreğe yayılan büyük hacimli yük taşımacılığı yaptığınızda, lojistik ve gümrükleme uzmanlarımızla birlikte ileriye dönük planlama yapmak beklenmedik gümrük vergisi maliyeti riskini azaltmanıza yardımcı olabilir.
Geçiş düzenlemeleri: Bilmeniz gerekenler
Uygun sözleşmelere sahip işletmeler için süreyle sınırlı bir geçiş düzenlemesi mevcuttur. 14 Mart 2026'dan önce sözleşmesi yapılmış mallar, 1 Temmuz 2026 ile 30 Eylül 2026 tarihleri arasında kota dışı %50 vergi yükümlülüğünden tamamen muaftır.
Bu düzenlemeyi kullanan işletmeler, uygunluklarını kanıtlayan belgeleri Birleşik Krallık vergi ve gümrük kurumu HMRC'ye ibraz etmek zorundadır. Birleşik Krallık hükümeti, uyumsuzluk veya kasıtlı dolandırıcılık tespit edilen durumlarda yaptırım uygulanacağını teyit etmiştir.
İlgili sözleşmeleriniz varsa ve henüz bunların uygun olup olmadığını değerlendirmediyseniz harekete geçmek için süreniz kısadır.
DFDS nasıl yardımcı olabilir?
Bu tür mevzuat değişiklikleri yönetilebilir niteliktedir. Bu değişiklikleri en az kesintiyle atlatan işletmeler, önceden planlama yapan ve hem lojistik operasyonlarını hem de gümrük gerekliliklerini iyi bilen iş ortaklarıyla çalışanlardır.
DFDS, gümrükleme ve beyanlardan geçici depolamaya, sevkiyat takibinden ithalat planlamasına kadar tüm süreç boyunca çelik ithalatçılarını destekler. Gümrükleme uzmanlarımız, ithalat sefer tarifesini kota kullanılabilirliği etrafında yapılandırmanıza yardımcı olur, ek maliyete yol açmadan önce riskleri belirler ve tedarik zinciri operasyonlarınızın sorunsuz işlemesini destekler.
Bugün DFDS ekibiyle iletişime geçin
Birleşik Krallık'a çelik ithal ediyor ancak yeni önlemin mal kodlarınızı, hacimlerinizi veya sözleşmelerinizi nasıl etkileyeceğinden emin değilseniz DFDS yardımcı olabilir. İhtiyaçlarınızı görüşmek ve sonraki adımları planlamak için gümrükleme ve lojistik uzmanlarımızla iletişime geçin.
Sık sorulan sorular
1 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren Birleşik Krallık çelik ticareti tedbiri nedir?
Birleşik Krallık hükümetinin yeni çelik ticaret önlemi, 30 Haziran 2026'da süresi dolan önceki çelik ithalat korunma rejiminin yerini almaktadır. 1 Temmuz 2026'dan itibaren, çelik için gümrüksüz ithalat hacimleri 20 ürün kategorisinin tamamında %51 oranında azaltılmıştır. Azaltılmış kota eşiklerinin üzerindeki ithalatlar, önceki tedbir kapsamında uygulanan %25'e kıyasla %50 kota dışı gümrük vergisine tabi olacaktır. Tedbir, Birleşik Krallık'ın 2018 tarihli Vergilendirme (Sınır Ötesi Ticaret) Yasası uyarınca uygulanmaktadır.
Yeni Birleşik Krallık kota sistemi hangi çelik ürünlerini etkilemektedir?
Bu önlem, belirli mal kodlarıyla tanımlanan 20 çelik ürün kategorisini kapsamaktadır. Kapsam, Birleşik Krallık'ta üretilebilen ürünlere odaklanmaktadır. Bu 20 kategori içinde listelenmeyen ürünler herhangi bir kota veya ek vergiye tabi değildir. Ürünlerinizin kapsam dâhiline girip girmediğinden emin değilseniz ilk adım olarak mal kodlarınızı Birleşik Krallık hükümeti tarafından yayımlanan listeyle karşılaştırmalısınız.
İlk gelen ilk alır kota sistemi nasıl çalışır?
Birleşik Krallık vergi ve gümrük kurumu HMRC, gümrük vergisiz kotaya erişimi "ilk gelen ilk alır" esasına göre yönetmektedir. İthalatçıların, belirli bir kotaya erişim için başvururken ilgili sipariş numarasını belirtmeleri gerekir. Kota, üçer aylık dönemler halinde tahsis edilir ve kullanılmayan hacimler bir sonraki çeyreğe devredilir. Ancak kullanılmayan kotalar bir sonraki kota yılına aktarılmaz.
Ukrayna menşeli mallar yeni çelik ticaret önlemine tabi mi?
Hayır. Ukrayna yeni önlemin kapsamı dışındadır. Birleşik Krallık-Ukrayna Siyasi, Serbest Ticaret ve Stratejik Ortaklık Anlaşması kapsamındaki mevcut tercihli gümrük düzenlemeleri, söz konusu anlaşmada yer alan tercihli menşe kurallarına uyulması koşuluyla yürürlükte kalmaya devam etmektedir.
Geçiş düzenlemesi nedir ve kimler bundan yararlanabilir?
14 Mart 2026'dan önce sözleşmeye bağlanmış mallar, 1 Temmuz 2026 ile 30 Eylül 2026 tarihleri arasında, kota dışı %50 vergi yükümlülüğünden tamamen muaftır. Uygunluğa ilişkin kanıtın Birleşik Krallık vergi ve gümrük kurumu HMRC'ye ibraz edilmesi gerekmektedir. Geçiş düzenlemesi 30 Eylül 2026 tarihinden sonrasını kapsamamaktadır.
Üç aylık kota, sevkiyat varmadan önce tükenirse ne olur?
İlgili kota tükendiyse ithal edilen mallar, diğer ithalat vergileri uygulanmadan önce, malın tamamının değeri üzerinden kota dışı %50 gümrük vergisine tabi olacaktır. Bu durum özellikle yüksek hacimli ithalatlar ve çeyrek sonuna yakın varan mallar için sevkiyatların ve gümrük beyannamelerinin zamanlamasını kritik hale getirmektedir.
